गुरूकुलातील एक खास वैशिष्ट्य म्हणजे येथील भव्य ध्यान मंदिर. येथे दररोज सकाळ-संध्याकाळ सामूहिक प्रार्थना, नामस्मरण आणि ध्यानसाधना केली जाते. या माध्यमातून मुलांचे मन शांत राहते, एकाग्रता वाढते आणि त्यांच्यातील भीती, राग, अहंकार हळूहळू कमी होऊ लागतो. साधू-संतांच्या वाणीतील कथा, गीता-उपनिषदांतील विचार आणि आदर्श व्यक्तिमत्त्वांच्या गोष्टी यांमधून मुलांना योग्य दिशा मिळते.
शारीरिक विकासासाठी प्रशस्त खेळाचे मैदान, व्यायामासाठी आवश्यक साधने आणि विविध क्रीडा प्रकारांची मोकळी संधी उपलब्ध करून देण्यात आलेली आहे. सकस व पौष्टिक जेवण, वेळेवर विश्रांती आणि नियमित व्यायाम यामुळे मुलांचे आरोग्य सक्षम व तंदुरुस्त राहते. मुलांना शेती, वृक्षलागवड, स्वच्छता आणि परिसर सौंदर्यीकरणाच्या उपक्रमांमध्ये प्रत्यक्ष सहभागी करून पर्यावरणप्रेम आणि श्रमसंस्कारही जोपासले जातात.
बौद्धिक विकासासाठी गुरूकुलात अनुभवी व उच्च शिक्षित गुरुजनांची नियुक्ती करण्यात आलेली आहे. प्रत्येक विद्यार्थ्याकडे वैयक्तिक लक्ष देऊन त्याची क्षमता ओळखण्याचा प्रयत्न केला जातो. शंका निरसन, गटचर्चा, प्रयोग, प्रात्यक्षिके आणि प्रकल्प यांच्या माध्यमातून मुलांचा आत्मविश्वास वाढवला जातो. येथे गुणपत्रिका ही फक्त गुणांची नोंद नसून मुलाच्या स्वभाव, वर्तन, सेवा आणि सहभाग यांचा एकत्रित आढावा असतो.
आध्यात्मिक आणि नैतिक शिक्षणासाठी गीता, रामायण, जीवनचरित्रे आणि संतवाङ्मय यांवर आधारित विशेष वर्ग घेतले जातात. "आई-वडील, गुरू, देश आणि निसर्ग यांचे ऋण कधी फेडता येत नाही, पण त्यांची सेवा करून ते ऋण कमी करण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करावा" हा धडा मुलांच्या मनात रूजवला जातो. त्यामुळे विद्यार्थी मोठे झाल्यावर केवळ स्वतःसाठी नव्हे, तर कुटुंब, समाज आणि राष्ट्रासाठी काहीतरी करण्याची प्रेरणा घेऊन बाहेर पडतात.
स्वामीजींच्या या गुरूकुलातून बाहेर पडणारे विद्यार्थी केवळ सुशिक्षित नव्हेत, तर सुसंस्कारित, सेवाभावी, प्रामाणिक आणि राष्ट्रनिष्ठ नागरिक बनावेत हीच येथील मुख्य भावना आहे. भविष्यात असा सेवाभावी, भक्तिश्रद्धाळू, ज्ञानी व विवेकी समाज घडवण्याचे स्वप्न या गुरूकुलाच्या माध्यमातून सत्यात उतरावे, यासाठी साधू-संत, पालक आणि समाज सर्वजण एकत्रितपणे प्रयत्नशील आहेत.